خدمات ما

خدمات ارائه شده توسط خیریه موسی بن جعفر علیه السلام

 آموزش و توان افزایی

ارائه خدمات آموزشی و توان افزایی

فعالیت های نیکوکارانه

ارائه خدمات نیکوکاری و معیشت

خانه سلامت فهرج

ارایه خدمات سلامت و بهداشتی

مشاورین اجتماعی

خدمات مشاوره اجتماعی

هم افزایی خیریه ها

ستاد هم افزایی خیریه ها

چگونه می توانم کمک کنم

ارائه کمک های مالی

کشاورزی و دامپروری

03 خرداد 1397

1-10-3- کشاورزی

 شهرستان فهرج در جنوب شرقی کشور جمهوری اسلامی ایران و در شرق استان کرمان در جوار کویر لوت همچون نگینی سبز آرمیده آنچنان با صفا و پر طراوت است که امید به زندگی را نوید می دهد و چون مسافران خسته از کویر که از جاده بین المللی زاهدان به این منطقه می رسند چشم انداز زیبای نخلستان های این شهرستان که در ضلع جنوبی این محور قرار گرفته اند خستگی را از جسم و روح آن ها می زداید و آنچه در ذهنشان تداعی می شود این است که در دل کویر این همه باغ مصفا قطعا نشان از نعمت فراوان آب و حیات را می دهد فهرج در UTM 683679 - 3205482 قرار گرفته است و از ضلع جنوبی به شهرستان ریگان ، از ضلع غربی به شهرستان نرماشیر و از ضلع شرقی به شهرستان زاهدان و از ضلع شمالی به کویر لوت منتهی می گردد ارتفاع از سطح دریا از 300 متر در منطقه شاهرخ آباد و 800 متر در غربی ترین نقطه و ارتفاع مرکز شهرستان   765متر می باشد هر چند کویر محسوب می گردد توپوگرافی زمین از نوع دشت و مسطح می باشد ولی این اختلاف ارتفاع بر زمان کاشت و برداشت محصولات و در واقع درجه حرارت بسیار مؤثر است .

متوسط بارندگی 60 میلی متر می باشد اما سفره های آب زیر زمینی و قنوات از جریانات کوه های دنباله سلسله جبال زاگرس که به کوه های جبالبارز معروفند ، تغذیه می گردد و ذوب شدن بــرف این کوه ها عمده منبع تغذیه سفره آب های زیر زمینی می باشد و وزش بادهای سهمگین توأم با شن های روان از شمال و غرب و وزش بادهای 120 روزه سیستان بعضا یکی از عوامل محدود کننده تولید محصولات کشاورزی می باشد که به طرق مختلف باعث کاهش کیفیت و کمیت محصول می شود . مساحت شهرستان بیش از 4459 کیلومتر مربع می باشد که مقدار 25000 هکتار کشاورزی ، مقدار 28264 جنگل عمدتا از نوع کهور و گز است .

 

این شهرستان دارای دو بخش مهم نگین کویر و بخش مرکزی با جمعیتی 47000 نفر تعداد 10000 خانوار و تعداد 15000 نفر بهره بردار بخش کشاورزی و دامپروری می باشد .

 

متوسط قطعات باغات 1 هکتار و در زراعت 3 هکتار

 

متوسط سطح سفره های آب زیر زمینی 35 متر و افت سالیانه 2 متر گزارش شده است .

 

مهم ترین منابع آبی این شهرستان قنوات با تعداد هفتاد رشته و چاه های عمیق و نیمه عمیق با بیش از 400 حلقه

 

عمده روش آبیاری سنتی و از نوع غرقآبی و تا کنون 700 هکتار به سیستم های نوین آبیاری مجهز گردیده و 1000 هکتار در سیر مراحل تشریفات قانونی دریافت تسهیلات و اجرا می باشند . مهم ترین بخش اشتغال ، درآمد و ثروت بخش کشاورزی و دامپروری است و بیش از 95 % اقتصاد شهرستان متکی به کشاورزی و دامپروری است و هر گونه چالش در بخش کشاورزی و دامپروری اقتصاد و اشتغال در شهرستان با چالش مواجهه می نماید . بافت خاک اراضی شهرستان از نوع شنی رسی (سبک) با هوموس و مواد آلی کم و PH بالا می باشد و به همین دلیل در بعضی از مناطق شهرستان مرکبات تولید نمی شود . وضعیت جاده بین مزارع بسیار نا مطلوب می باشد و به دلیل وزش بادهای سهمگین توأم با شن بعضا مسدود و غیر قابل عبور و مرور می گردد که از این بابت ضرر اقتصادی فراوانی متوجه تولید کنندگان می گردد در حال حاضر بیش از 25000 هکتار سطح زیر کشت انواع محصولات زراعی و باغی       می باشد و خرما با 9000 هکتار ، 4500 هکتار باروربا تولید 45000 تن و 4500 هکتار نهال و یا در شرف باروری که تا 5 4 سال آینده

 

تولید شهرستان به بیش از 70000 تن افزایش خواهد یافت که از هم اکنون صنایع تبدیلی ، نگهداری ، حمل و نقل و بسته بندی و ... باید مورد توجه و برنامه ریزی قرار گیرند بیش از 95 % باغات خرما را رقم مضافتی معروف تشکیل می دهد که 5 % مابقی ارقام کروت ، حلیله ای ، خوریک تر ، پیارم ، زاهدی ، مجول ، سنگ شکن و ...  می باشد . مرکبات با سطح زیر کشتی معادل 2200 هکتار که 2000 هکتار با تولید 16000 تن و 200 هکتار نهال و به دلیل توجه مجدد به این محصول پیش بینی می گردد سطح زیر کشت محصول جایگاه قبلی خود را باز یابد (پرتقال محلی ، گریپ فروت ، نارنگی ، نارنج ، لیمو و ...)

 

زیتون با 70 هکتار بارور

 

انار با 30 هکتار که در راستای تغییر الگوی کشت ایجاد شده است و هم اکنون اولین باغات در سال جاری به محصول نشسته اند و قطعا سطح زیر کشت این محصول افزایش خواهد یافت .

 

سایر با 30 هکتار شامل انگور ، انجیر

 

در محصولات زراعی یونجه با 7000 هکتار سطح زیر کشت و تولید بیش از 500 هزار

 

هزار تن یونجه تر معادل بیش از 100 هزار تن یونجه خشک توأمان با تولید بذر مهم ترین محصول زراعی شهرستان می باشد که بیش از 60 % تولید به شهرستان ها و استان های همجوار و بعضاً به کشورهای غربی صادر می گردد و یونجه مهم ترین علوفه منطقه پتانسیل بسیار خوبی در راستای توسعه دامداری های صنعتی و نیمه صنعتی می باشد.

 

گندم و جو با سطح زیر کشت 4000 هکتار و تولید 10000 تن در رده دوم قرار دارند قرار دارند اما دو گیاه صنعتی ، داروئی که جنبه صادراتی دارند در دو سال گذشته احیاء گردیده اند و هم اکنون 100 هکتار با تولید 350 تن محصولی بسیار اقتصادی و بازار پسند می باشد و پیش بینی می گردد در دو سال آینده سطح زیر کشت این دو محصول به 500 هکتار عبور کند .

 

در راستای تغییر الگوی کشت ، انواع جالیز شامل هندوانه ، گرمک ، خیار ، گیاهان روغنی شامل : گلرنگ و محصولات علوفه ای سورگوم ، ذرت علوفه ای و محصولات زراعی دیگر همچون ذرت ، پیاز ، سیب زمینی در ترکیب کشت شهرستان قرار گرفته قریب 5000 هکتار به صورت آیش در کشت محصولات زراعی قرار گرفته اند . گلخانه های سبزی و صیفی در حال ایجاد و احداث می باشند و کارگاه های آمــوزشی تولید قارچ هم فعالیت دارند و تقاضاهای زیادی در خصوص احداث گلخانه (سبزی و صیفی) وجود دارد که در سیر مراحل تشریفات صدور مجوز می باشند .

ظرفیت سردخانه های شهرستان در حال حاضر 4000 تن می باشد که عمدتا در نگهداری خرما فعالیت دارند و مابقی تولید خرمای شهرستان به سردخانه های نرماشیر و بم انتقال می یابد اما بزودی حجم سردخانه ها به 10000 افزایش می یابد و هیچ گونه صنایع بسته بندی فعالی وجود ندارد .

تصویر 3-10-1-1- تولید خرما

239

3-10-2- وضعیت موجود منابع طبیعی و آبخیزداری

شهرستان فهرج با وسعت 495000 هکتار و جمعیتی بالغ بر 60000 نفر در جنوب استان کرمان و هم مرز با استان سیستان و بلوچستان می باشد .

این شهرستان به شدت تحت تأثیر آثار مخرب پدیده بیابان زائی و با در نظر گرفتن 404000 هکتار مرز مشترک با کویر مخوف لوت و نزولات اندک جوی ، فقر پوشش گیاهی ، تبخیر زیاد ، محدودیت منابع آبی و ... همگی باعث شده اند که شهرستان فهرج را خشک و بیابانی شناساند به طوریکه 80 % شهرستان را اراضی کویری ، بیابانی و شن زارهای فعال و نیمه فعال در بر گرفته است . بر اساس مطالعات کانون های بحرانی فرسایش بادی در سال 81 دارای چند کانون بحران فرسایش بادی با اولویت یک 105000هکتار و الویت دو 15132 هکتار بر آورد شده است .

از نظر منابع طبیعی دارای 28264 هکتار جنگل که در مناطق جلگه و قشلاقی واقع شده اند ولی به طور کلی می توان گفت خشکسالی های اخیر کمبود بارندگی باعث سیر قهقرانی و رو به تخریب جنگل ها را در برداشته است و در فصول خشکسالی با کاهش زادآوری جنگل رو به رو هستیم و بر اثر از بین رفتن پوشش گیاهی خاک پر ارزش در معرض فرسایش شدید قرار می گیرد و حاصل آن به وجود آمدن طوفان های شن و خسارات چشمگیری نه تأسیسات روستایی ، جاده های ارتباطی و همچنین فعال شدن تپه های ماسه ای و ... می باشد

در بخش جنگل های دست کاشت و ذخیره گاه های مصنوعی سطح بالغ بر 2000 هکتار می باشد که در این قسمت مجبور به تأمین آب برای این عرصه ها هستیم و به منظور حفظ بقاء جنگل کاری های دست کاشت شهرستان اعتباری نیز لازم است که جزء خسارت های وارده است .

لذا خواهشمند است همه ساله بر تمهیدات و تسهیلاتی که برای ساکنین این مناطق تحت عنوان کمک های بلاعوض و تسهیلات ویژه منظور می گردد ، اعتباری به عنوان اعتبارات حوادث عمرانی خشکسالی در اختیار دستگاه های ذیربط از جمله منابع طبیعی قرار گیرد تا به صورت امانی و پیمانی نسبت به اصلاح ، احیاء و بازسازی مراتع و جنگل ها با استفاده از روش های حفاظت ، قرق و مطالعه طرح های مدیریت منابع جنگلی ، احداث بندهای خاکی اقدام لازم صورت گیرد .

شایان ذکر است در سال های اخیر کمبود اعتبارات جهت اجرای پروژه های خشکسالی ، گرما و سرما طاقت فرسا، کمبود نیروی کارشناس متخصص و کار ، خودرو و عدم صدور مجوز حفر چاه توسط آب منطقه ای جهت فعالیت های بیابان زدایی همه از عوامل محدود کننده در بخش منابع طبیعی بوده است .

جدول 3-10-1- سطح زیر کشت میزان تولید و عملکرد محصولات زراعی شهرستان فهرج در سال 1389

نام محصول

سطح زیر کشت (هکتار)

میزان تولید (تن)

عملکرد (کیلوگرم / هکتار)

گندم

2500

6250

2500

ارزن

     

ذرت دانه ای

10

70

7000

جو

2000

4000

2000

جمع غلات

4510

10320

 

نخود

     

لوبیا

5

5

1000

عدس

     

ماش

5

3.5

700

جمع حبوبات

10

8.5

 

چغندر قند

     

پنبه

     

حنا و سدر

100

350

3500

توتون و تنباکو

     

جمع نباتات صنعتی

100

350

 

یونجه

7000

105000

15000

ذرت علوفه ای

50

5000

100000

اسپرس

     

سایر

30

2100

70000

جمع نباتات علوفه ای

7080

112100

 

سیب زمینی

50

1000

20000

پیاز

50

2000

40000

گوجه فرنگی

10

200

20000

سبزیجات برگی و غده ای

30

300

10000

سایر

30

300

10000

جمع سبزیجات

170

3800

 

افتابگردان

10

10

1000

کنجد

50

35

700

کلزا

     

سایر

50

50

1000

جمع دانه های روغنی

110

95

 

هندوانه

50

1250

25000

خربزه

     

خیار

10

200

20000

طالبی و گرمک

50

1000

20000

کدو

     

محصولات جالیزی گلخانه ای

2

200

100000

جمع جالیزی

112

2650

 

خصیل

500

25000

500000

سایر

50

2000

40000

جمع سایر محصولات

550

45000

 

جمع کل محصولات کشاورزی

12642

174315

 

جدول 3-10-2- آمار سطح زیر کشت میزان تولید و عملکرد محصولات کشاورزی شهرستان فهرج در سال 1389

نام محصول

سطح زیر کشت

میزان تولید(تن)

عملکرد (کیلوگرم / هکتار)

نهال

بارور

جمع

انار

10

20

30

400

20000

پرتقال

200

2000

2200

14000

7000

زیتون

 

70

70

70

1000

گریپ فروت

20

20

40

240

12000

لیمو

30

30

60

240

8000

نارنج

15

10

15

100

10000

نارنگی

250

50

75

300

6000

خرما

4500

4500

9000

45000

10000

گیاهان داروئی

 

1

1

2

2000

جمع

4790

6701

11491

60352

 

نمودار 3-10-1- مقایسه سطح زیر کشت زراعی شمال و جنوب استان با شهرستان فهرج(هکتار)

240

 

نمودار 3-10-2- مقایسه عملکرد زراعی شمال و جنوب استان با شهرستان فهرج(تن)

241

 

نمودار 3-10-3- مقایسه سطح زیر کشت باغی شمال استان با شهرستان فهرج

242

 

نمودار 3-10-4- مقایسه عملکرد باغی شمال استان با شهرستان فهرج

243

بخش دامپروری

یکی از تأثیرگذارترین بخش ها در اقتصاد کشور صنعت دامپروری است که تأمین کننده یک سوم از ارزش تولیدات ناخالص کشاورزی بوده و در اشتغال مستقیم و غیرمستقیم ، درآمد و تولید ارزش افزوده بسیار تأثیرگذار است . توسعه دامداری های صنعتی چه در قالب مجتمع های دامداری و چه در قالب واحدهای انفرادی موجب افزایش تولید گوشت و شیر شده و همچنین توسعه مرغداری های گوشتی و تخم گذار موجب خودکفایی منطقه از نظر تولید گوشت و مرغ خواهد شد . شهرستان فهرج با دارا بودن جمعیت بالای دامی یکی از قطب های دامپروری استان محسوب می گردد .

این شهرستان یکی از مهم ترین مناطق تولید محصولات دامی خصوصا گوشت می باشد و به دلیل داشتن علوفه (یونجه) و چرا در سطح باغات پتانسیل خوبی در این جهت فراهم گردیده است در حال حاضر 150000 رأ س دام سبک شامل بز و گوسفند ، 12000 رأس دام سنگین گاو و گوساله و 1500 نفر شتر که مقام اولین پرورش شتر استان متعلق به این شهرستان می باشد و 500000 قطعه انواع مرغ و ماکیان خانگی تاکنون 100 فقر ه محوز

دامداری سنتی و 3 فقره مجوز دامداری صنعتی صادر گردیده است که تعدادی در حال بهره برداری و تعدادی در حال ایجاد و احداث می باشند .

در این شهرستان واحد مرغداری وجود ندارد ، تقاضاهای جدید در مراحل و سیر تشریفات صدور مجوز می باشند که قطعا در یکسال آینده به مرحله ایجاد و احداث و بهره برداری خواهند رسید .

3 ایستگاه جمع آوری شیر فعالیت دارند که نسبت به جمع آوری شیر و انتقال به کارخانجات لبنی اقدام می نمایند.

از مهم ترین تولیدات دامی فهرج می توان به گوشت قرمز و شیرخام اشاره کرد که میزان تولید گوشت قرمز در سال 1388 معادل 900 تن گزارش شده است . این شهرستان از آن جا که فاقد مراکز پرورش طیور می باشد در تولید گوشت مرغ نقشی ندارد .

جدول 3-19-1- آمار دامی شهرستان فهرج در سال 1389

شهرستان

گوسفند و بز

گاو و گوساله

شتر و بچه شتر

اسب ، الاغ و قاطر

جمع کل

گوسفند و بره

بز و بزغاله

جمع

گاو دو رگ

گاو بومی

گاو اصیل

جمع

فهرج

50000

100000

150000

10198

1610

192

12000

1500

950

164450

مجموع استان

2498081

3152703

5650784

123831

126628

41531

291991

28737

46705

6018217

جدول 3-19-2- میزان تولیدات دامی شهرستان فهرج در سال 1389

شهرستان

گوشت قرمز

شیرخام

پشم

کرک و مو

پوست(جلد)

فهرج

900

10110

72

20

15000

مجموع استان

47120

368325

2559

1388

1774044

نمودار 3-19-1- مقایسه تعداد نوع دام شهرستان و استان

246

 

نمودار 3-19-2- مقایسه تعداد کل دام شهرستان و استان

 247

googlemap

 
 
آدرس: کرمان - فهرج - خیابان عمار - کوچه شهید شهمرادزاده
خیریه موسی بن جعفر علیه السلام
تلفن تماس: 03444280434

 

 

ایمیل: fahrajkhairieh@gmail.com