خدمات ما

خدمات ارائه شده توسط خیریه موسی بن جعفر علیه السلام

 آموزش و توان افزایی

ارائه خدمات آموزشی و توان افزایی

فعالیت های نیکوکارانه

ارائه خدمات نیکوکاری و معیشت

خانه سلامت فهرج

ارایه خدمات سلامت و بهداشتی

مشاورین اجتماعی

خدمات مشاوره اجتماعی

هم افزایی خیریه ها

ستاد هم افزایی خیریه ها

چگونه می توانم کمک کنم

ارائه کمک های مالی

آسیب های اجتماعی

09 خرداد 1397

 

بسمه تعالی

آسیب های اجتماعی در شهرستان فهرج

    مطالعه انحراف و کجروی های اجتماعی و به اصطلاح آسیب شناسی اجتماعی عبارتست از مطالعه و شناخت ریشه بی نظمی ها ، ناهنجاری ها و آسیب هایی نظیر بیکاری ، اعتیاد ، فقر ، خودکشی ، طلاق و ... همراه با علل و شیوه های کاهش ، پیشگیری و درمان آنها و نیز مطالعه شرایط بیمار گونه و نابسامانی اجتماعی است . زیرا اگر در جامعه ای هنجارها رعایت نشود ، کجروی پدید می آید و رفتارها آسیب می بیند و موجب پیدایش آسیب اجتماعی می شود.


لذا با تدوین سند توسعه اجتماعی شهرستان فهرج سعی بر این شده تا با توجه به داده ها ، آمار و اطلاعات موجود ، با همکاری مسئولین و نهادهای مربوطه در جهت پیشگیری و کاهش آسیب های اجتماعی ، برنامه ریزی های دقیق انجام پذیرد تا با این نقشه راه بتوانیم گام های مؤثری را در جهت سلامت جامعه برداریم .

1) شرح و بیان مسئله :

     هر گاه در یک نظام اجتماعی ، رفتاری با هنجارهای اجتماعی تعارض پیدا کند مانند اعتیاد ، خودکشی ، طلاق ، ولگردی و ... که موجب کاهش یا از دست دادن کارایی و عملکرد مثبت فرد یا خانواده یا گروههای اجتماعی شود آسیب اجتماعی شناخته می شود و عدم پای بندی به هنجارهای اجتماعی موجب پیدایش آسیب اجتماعی می شود . از سوی دیگر ، اگر رفتاری با انتظارات مشترک اعضای جامعه و یا یک گروه یا سازمان اجتماعی سازگار نباشد و بیشتر افراد آن را ناپسند قلمداد کنند ، کجروی اجتماعی تلقی می شود . هر سازمان یا جامعه ای از اعضای خود انتظار دارد که ارزش ها و هنجارهای خود تبعیت کنند . در واقع ، کسانی که رفتار انحرافی و ناهنجاری آنان دائمی باشد و زودگذر و گذرا نباشد ، کجرو یا منحرف نامیده می شوند . این گونه رفتارها را انحراف اجتماعی یا کجروی اجتماعی می گویند .

حال چگونه تشخیص دهیم رفتاری از حالت عادی و به اصطلاح نرمال خارج شده و به حالتی غیر نرمال و نابهنجار تبدیل شده است ؟ عمدتا" چهار معیار برای این امر وجود دارد :                                               

1-ملاک آماری : از جمله ملاک های تشخیص رفتار نابهنجار ، روش توزیع فراوانی خصوصیات متوسط است که انحراف از آن ، غیر عادی بودن را نشان می دهد . کسانی که بیرون از حد وسط قرار دارند ، نابهنجار تلقی  می شوند .                                                                                                                          

2-ملاک اجتماعی : انسان موجودی اجتماعی است که باید در قالب الگوهای فرهنگی و اجتماعی زندگی کند . یعنی رفتاری که منطبق با هنجارهای یک جامعه نباشد و باعکس العمل منفی افراد آن جامعه مواجه شویم ، این گونه رفتارها نابهنجار تلقی می شود .                                                                                         

3-ملاک فردی : از جمله ملاکهای تشخیص رفتار نابهنجار ، میزان و شدت ناراحتی است که فرد احساس می کند . یعنی اگر یک رفتار خاص به سازگاری فرد لطمه بزند و با عکس العمل افراد آن جامعه یا آن نهاد مواجه گردد چنین رفتاری نابهنجاری تلقی می شود .                                                                              

4-ملاک دینی : علاوه بر این ، در یک جامعه دینی و اسلامی ، معیار و ملاک دیگری برای تشخیص رفتار های بهنجار از نابهنجار وجود دارد ؛ چرا که معیارهای مزبور ، معیارهایی هستند که توسط افراد یک جامعه با قطع نظر از نوع اعتقادات ، مورد پذیرش واقع می شود ، یعنی افراد جامعه در خصوص هنجاری بودن موضوع خاص توافق نموده ، در عمل به آن پایبندند و متخلفان را بسته به نوع و اهمیت هنجار ، تنبیه می کنند . معیار تشخیص ارزشها و هنجارهای دینی به وسیله آموزه های دینی تعیین می شود . لذا با توجه به اثرات مخرب آسیبهای اجتماعی بر افراد جامعه در این تحقق و بررسی سعی بر آن است که به بررسی و شناسایی آسیب های اجتماعی پرداخته شود تا در صورت وجود چنین معضلات و آسیبهایی در جامعه بتوان جهت کاهش این آسیبها و اثرات مخرب آن چاره ای اندیشید .

 2) اهمیت و ضرورت تدوین سند توسعه اجتماعی :     

     تدوین سند اجتماعی فرصتی برای برنامه ریزی بهتر در زمینه کنترل و کاهش آسیب های اجتماعی فراهم می آورد توجه به آسیبهای اجتماعی موجود در جامعه ( طلاق ، اعتیاد و... ) به دلیل وجود عده نسبتاً زیاد افرادی که در جامعه به این مشکلات دچار هستند دارای اهمیت فراوان می باشد و بررسی و ریشه یابی انحرافات اجتماعی از اهمیت زیادی برخوردار است .

                                                                                               

انحرافات و مسائل اجتماعی ، امنیت اجتماعی را سلب و مانعی برای رشد و توسعه جامعه بوده ، هر رفتاری که از آدمی سر می زند ، متأثر از مجموعه ای از عوامل است که به طور معمول در طول زندگی سر راه وی قرار دارد و وی را به انجام عملی خاص وادار می کند . توسعه فرهنگی منجر به خودباوری جامعه می شود و این مسئله خود در شکل گیری و هویت فرهنگی جامعه نقش مهمی را ایفا می نماید . توسعه فرهنگی در قالب اهمیت دادن به ارزش های محلی و ملی ، باید بتواند از طریق برنامه ریزی های فرهنگی و اجتماعی به نیازهای معنوی و مادی افراد جامعه خود پاسخ دهد .   

پیشرفت و توسعه شهرستان می بایست متوازن ، همه جانبه و متناسب با پتانسیل های موجود و بر اساس نیاز سنجی ، امکان سنجی و الویت بندی شود . تا بتوان برای خدمت بیشتر به مردم و حل و فصل مسائل و معضلات اجتماعی و فرهنگی بر محور سند توسعه گام های اساسی برداشت .              

موفقیت در امور فرهنگی و اجتماعی نیازمند برنامه های راهبردی می باشد ، در نتیجه جهت تعیین سیاستهای راهبردی ،کاربردی و توسعه ای در حوزه اجتماعی ، طرح مطالعاتی و تحقیقاتی جامع با استفاده از داده ها ، آمار و اطلاعات دقیق از وضع موجود را می طلبد .                                         

     شهرستان فهرج با توجه به سابقه بیش از هشتاد سال بخش بودن و از آنجا که در مسیر اصلی جاده ابریشم و عبور و مرور کلیه مناطق مرکزی و غربی به شرق و خاور دور واقع شده ، دارای اصالت فرهنگی و تمدن پویا بوده و می باشد . بر اساس اخبار تاریخی به ثبت رسیده جزء مناطقی محسوب می شود که در بدو ورود اسلام با کمال میل و بدون جنگ و خونریزی و یا بینش کامل دین مبین اسلام را پذیرا شدند . بنابراین مردم این منطقه دارای فرهنگ ناب و اصیل اسلامی و ایرانی می باشد اما همین خصوصیات بارز و ویژگیهای برجسته و هم مرز بودن با استانهای سنی نشین شرقی و جنوبی و از آنجا که پیشانی تشیع و آخرین منطقه شیعه نشین کشور نسبت به شرق کشور ( مرز استانهای کرمان و سیستان و بلوچستان ) است همیشه مورد تهاجم فرهنگی دشمن واقع بوده و وهابیت و سنی های افراطی برنامه های خاص و ویژه ای جهت نفوذ در منطقه طراحی می کنند . فرقه ضاله وهابیت بصورت مخفیانه و کاملا" برنامه ریزی شده زنگ خطری برای بر هم زدن نظم اجتماعی و فرهنگی جامعه شهری و روستایی این شهرستان می باشد . از طرفی فقر اقتصادی موجود شهرستان و بخصوص در روستاها ، لزوم تخصیص اعتبارات و بودجه های فرهنگی و اجتماعی مناسب و کارکرد عمیق و برنامه ریزی مدون را در بخش فرهنگی و اجتماعی می طلبد .     

غالبا" توسعه تکنولوژی مناسب با فرهنگ یک جامعه باعث رشد و آگاهی در آن فرهنگ شده است .                 

این سند به منظور شناسایی ظرفیت ها ، کمبودها و آسیب های اجتماعی در بخش ها و ارائه راهکارها و پیشنهادات واقع گرایانه در راستای بهبود شاخص های فرهنگی و اجتماعی شهرستان تدوین شده است .           

الف ) مهاجرت :

مهاجرت علاوه بر مشکلات اجتماعی ، اقتصادی و سیاسی که دارد مستلزم تغییراتی خاص است که اغلب مشکلات را برای فرد و جامعه ایجاد می کند . مثل مهاجرت روستائیان که به کلان اقتصادی ، سیاسی و اجتماعی مشکلات را ایجاد می کند . مهاجرت در این شهرستان به علت نبود اشتغال پایدار گاهاً از روستاها صورت می گیرد که یکی دیگر از عامل های مهاجرت تک محصولی بودن کشاورزی که آسیبهای اقتصادی به لحاظ خسارت وارده به این محصول برای مردم شده است .    

ب ) آثار مهاجرت :

خالی شدن روستاها از سکنه ، کاهش کشاورزی ، افزایش مشاغل کاذب و ... را بدنبال دارد و در نتیجه موجب می شود تا فرد برای سازگاری با تغییرات حاصل ، فشارهای زیادی را متحمل شود .

ج ) علل مهاجرت :

1-ایجاد ناامنی : با توجه به موقعیت قرارگیری شهرستان فهرج در جنوب شرق استان کرمان و مرکز ارتباطی زاهدان به کرمان و با عنایت به ترانزیت مواد مخدر از این منطقه و وجود گروهک های تروریستی و طوفان های سنگین شن سهمگین و طولانی مدت مردم منطقه احساس ناامنی کرده و این موضوع خود معضلی است که دبیران غیر بومی تمایلی به ماندن در منطقه را ندارند .

2-فقر و تنگدستی : با توجه به اینکه در این منطقه فقط محصول کشاورزی خرما می باشد و چند سالی است که منطقه با مشکل خشکسالی روبرو است فقر و نداری در منطقه گسترش پیدا کرده که خود موجب شده منطقه از رشد و ترقی باز بماند .

بهزیستی :

بهزیستی ، سازمانی فرهنگی ، اجتماعی و امدادی است که برای کمک به قشرهای محروم و انسان هایی که بنا به دلایل محیطی ، اجتماعی ، اقتصادی و ارثی و نیز داشتن مشکلات جسمانی ، روانی و عاطفی گرفتار مشکلات و دچار عدم تعادل شده اند تأسیس شده است .

درمان و پیشگیری اعتیاد ، رسیدگی به امور ایتام ، بررسی آسیبهای اجتماعی ، اشتغال و کاریابی ، مشاوره فرهنگی ، تربیتی و خانوادگی ، ایجاد آزمایشگاههای ژنتیکی جهت پیشگیری از معلولیتها و توانبخشی به معلولان ، ارائه شیوه های صحیح زندگی به جوانان از مهمترین فعالیتهای این سازمان می باشد .

سازمان بهزیستی شامل حوزه های ذیل می باشد :

1-امور اجتماعی

2-توانبخشی

3-پیشگیری

4-مشارکتها و اشتغال

در حوزه امور اجتماعی در بخش های ذیل خدمات رسانی می کند :

الف ) زن و خانواده :

زنان سرپرست خانوار برای استفاده از خدمات بهزیستی و دریافت مستمری به بهزیستی های شهرستان ها مراجعه می کنند که این زنان تحت عنوان مطلقه ، فوت همسر ، همسر توانبخشی و همسر زندانی تحت حمایت قرار می گیرند  و ماهیانه مبلغی به عنوان مستمری دریافت می کنند که این زنان دارای بعد خانواری می باشند که وظیفه ی تأمین امرار معاش خانواده را به عنوان زن سرپرست خانوار یا خود سرپرست عهده دار می باشند.

ب ) امور کودکان و نوجوانان :

دفتر امور کودکان و نوجوانان در حوزه معاونت امور اجتماعی سازمان بهزیستی کشور تشکیل می گردد و مسئولیت بررسی و نظارت بر فرآیند تأسیس و اداره مهدهای کودک را عهده دار می باشد .

ج ) شبه خانواده :

به خانواده ای گفته می شود که ضمن حفظ بافت خانوادگی ، مراقبت و پرورش یک الی سه نفر از کودکان تحت سرپرست سازمان بهزیستی را بطور موقت و با نظارت کارشناس سازمان عهده دار می شود و تعدادی از این فرزندان به عنوان فرزندان امدادبگیر یا فرزندانی که در خانه ها و مراکز تحت نظارت این سازمان بوده ، مراقبت می شوند .

د) دفتر مداخله و بازتوانی :

در هر جامعه ای برای پاسخگویی به همه ی نیازهای مردم و حل یا کاهش مشکلات آنها تصمیماتی اتخاذ و برنامه هایی تدوین و اجرا می شود . کشور ما نیز از این قاعده مستثنی نیست . آنچه که مهم می باشد این است که بتوان مسائل و راهکارهایی مناسب شناخته و اجرا شوند . این دفتر به منظور کنترل و کاهش آسیبهای اجتماعی ، مرکز مداخله در بحران ، خط تلفن اورژانس اجتماعی و ... ) به ارائه خدمات تخصصی به عموم مردم می پردازد .

ذ) اورژانس اجتماعی :

به مراکزی اطلاق می شود که با هدف ارائه خدمات تخصصی و فوری به افراد در معرض آسیب اجتماعی و آسیب دیده اجتماعی به منظور جلوگیری از انحراف فعالیت می نماید .

برنامه اورژانس اجتماعی شامل فعالیتهای ذیل است :

1-مرکز مداخله در بحرانهای فردی ، خانوادگی و اجتماعی ( مرکز اورژانس اجتماعی )

2-پایگاه خدمات اجتماعی

3- خط تلفن اورژانس اجتماعی ( خط 123 )

4-خدمات سیار اورژانس اجتماعی

ر)مرکز مداخله در بحران :

افراد مشمول دریافت خدمات از مرکز مداخله در بحران :

-        زوجین متقاضی طلاق و افراد دارای اختلافات خانوادگی حاد

-        زنان و دختران در معرض آسیب اجتماعی یا آسیب دیده اجتماعی

-        افرادی که قصد خودکشی دارند یا اقدام به خودکشی کرده اند

-        همسران و کودکان آزار دیده

-        کودکان کار و خیابانی

-        مبتلایان به اختلالات هویت جنسی

-        دختران و پسران فراری از منزل

ز) خط تلفن اورژانس اجتماعی :

یک خط تلفن سه رقمی است که 24  ساعته به افرادی که در معرض آسیب اجتماعی قرار دارند خدمات تخصصی ارائه می کند البته به الویت دادن به کودکان و مسئله کودک آزاری .

س) تیم سیار :

ارائه تمامی خدمات اورژانس اجتماعی به صورت سرپایی در محل با وسیله ی نقلیه متحرک و پایگاه ثابت موقتی در نقاط شلوغ و آسیب زای شهر .

ش ) مرکز بازپروری زنان و دختران آسیب دیده :

-ایجاد امکانات و تسهیلات لازم به منظور بازپروری و بازتوانی روانی ، اجتماعی زنان و دختران در معرض آسیب اجتماعی حاد و آسیب دیده .

-سهولت دسترسی به خانواده های مراجعان .

-جلوگیری از گسترش مجدد آسیب های اجتماعی و بدآموزی مراجعان در یک مکان .

ص ) مرکز کودکان کار و خیابانی :

این مرکز با هدف توانمند سازی کودکان کار و خیابانی فعالیت می نماید . اهداف این مرکز عبارتند از :

-کنترل و کاهش آسیبهای اجتماعی ناشی از کار و زندگی کودکان در خیابان

-حمایت از حقوق کودکان خیابانی

-ارتقاء کیفیت زندگی کودکان خیابانی و خانواده های آنها

-سالم سازی محیط زندگی در شهرها

ض ) پایگاه خدمات اجتماعی :

پایگاه دولتی یا غیر دولتی است که در سکونتگاه واقع شده است و تمام اقدامات اجرایی از طریق آن ارائه می شود . این مکان می تواند شامل مراکز دولتی ، سازمان بهزیستی یا کلینیک مددکاری ، سازمانهای غیر دولتی و منابع موجود محلی می باشد .

فعالیتهای پایگاه خدمات اجتماعی :

-بازدید منزل و ارجاع موارد شناسایی شده به مراکز مرتبط

-برگزاری جلسات با مردم منطقه و تشکیل کمیته های راهبردی از معتمدین و مردم منطقه

-کمک به ترک اعتیاد و معرفی معتادان به مراکز مربوطه

-تهیه وسایل ورزشی جهت پربار نمودن اوقات فراغت

-معرفی خانواده های نیازمند به خیرین

-برگزاری کلاسهای مهارتهای زندگی

-تهیه مونوگرافی منطقه

ط) شرایط پذیرش در مراکز دفتر آسیب دیدگان اجتماعی :

-نداشتن سوءپیشینه کیفری

-دارا بودن سلامت جسمی و روانی

-عدم ابتلا به بیماری های روانی مزمن ، جنون ، ایدز ، هپاتیت و اعتیاد

ظ) اهم آسیب های اجتماعی شهرستان :

طبق تحقیقات انجام شده 5 ساله اخیر در شهرستان اعتیاد ، طلاق ، تکدی گری ، دختران فراری از مهمترین آسیب های اجتماعی شهرستان بوده اند و هم اکنون نیز بر اساس آمارهای بدست آمده از دفاتر و مراکز مختلف میزان طلاق و اعتیاد نسبت به بقیه آسیبهای اجتماعی بیشتر می باشند .

آسیبهای اجتماعی :

آسیبهای اجتماعی از دیرباز در جامعه بشری مورد توجه اندیشمندان بوده است . نیازمندیها ، محرومیت های ناشی از عدم امکان برآورده شدن خواسته ها ، گسترش انقلاب صنعتی و گسترش دامنه دزدی و انحراف زندگی موجب گسترش شدید و دامنه دار فساد ، عصیان ، تبهکاری ، سرگردانی ، نیازهای جنسی و دیگر آسیبها شده است .

تعریف آسیبهای اجتماعی :

آسیبهای اجتماعی به عنوان اعمالی که هنجارهای جامعه را مورد تعرض قرار می دهد و نظام اجتماعی را تهدید می کنند در هر جامعه ای حائز اهمیت جدی هستند ، رشد و تنوع آسیبها در شهرهای بزرگ خصوصاً کلان شهرها از جمله تهران به واسطه شرایط خاص : افزایش روز افزون جمعیت ، مهاجرتهای بی رویه ، گسترش حاشیه نشینی ، فقدان مهارتهای زندگی در کلان شهر، گسست نظامهای سنتی و پیوندهای عاطفی و خانوادگی ، آسیب پذیری شهروندان به دلیل مشکلات اجتماعی و اقتصادی و... هشدار دهنده است و لازم است در جهت مهار ، و کاهش آن اقدام اساسی صورت گیرد . 

آسیب اجتماعی به هر نوع عمل فردی یا جمعی اطلاق می شود که در چارچوب اصول اخلاقی و قواعد عام عمل جمعی رسمی و غیر رسمی جامعه محل فعالیت کنشگران قرار نمی گیرد و در نتیجه با منع قانونی و یا قبح اخلاقی و اجتماعی روبه رو می گردد . به همین دلیل ، کج روان سعی دارند کج روی های خود را از دید ناظران قانون ، اخلاق عمومی و نظم اجتماعی پنهان نمایند ، زیرا در غیر اینصورت با پیگرد قانونی ، تکفیر اخلاقی و طرد اجتماعی مواجهه می شوند .

آسیبهای اجتماعی پدیده های واقعی ، متغییر ، قانونمند و قابل کنترل و پیشگیری اند . کنترل پذیری آسیبهای اجتماعی شناخت علمی انها را در هر جامعه ای برای پاسخ به پرسش های نظری و عملی و کاربردی از ایده ها و یافته های علمی تولید شده در برنامه ریزی های کوتاه مدت و بلند مدت برای مقابله صحیح با آسیبهای اجتماعی ، درمان و یا پیشگیری از گسترش و پیدایش آنها را ضروری و پر اهمیت می سازد .

(( آسیب اجتماعی )) از جمله واژه هایی است که بسیاری ، آن را در مفهومی مترادف با (( کجروی )) به کار برده اند ؛ و تعبیر(( آسیب شناسی اجتماعی)) هم بر همین اساس ، به عنوانی رایج برای مطالعه علمی و اجتماعی این پدیده بدل شده است .

آسیبهای اجتماعی پدیده های متنوع ، نسبی و متغیرند . پرخاشگری و جنایت ، خودکشی ، اعتیاد و قاچاق مواد مخدر ، روسپی گری ، جرائم مالی ، اقتصادی و سرقت نمونه هایی از آسیب های اجتماعی جامعه امروزی ایران اند که کم و کیف آنها بر حسب زمان و مکان ( یعنی حال نسبت به گذشته و در شهرها نسبت به روستاها ) تغییر می کنند . بنابراین آنچه امروز در یک جامعه خاص آسیب یا کجروی تلقی می شود. ممکن است فردا در همین جامعه و یا همین امروز ولی در جامعه ای دیگر آسیب یا کجروی شناخته نشود .

آسیب شناسی اجتماعی مطالعه آسیب های وارد شده به جامعه و گروههای انسانی است . آسیب شناسی اجتماعی شاخه ای در روانشناسی اجتماعی و علم مطالعه و بررسی ریشه های بی نظمی اجتماعی ، درد و نابسامانی های آن و شیوه های پیشگیری و درمان آن است .

آسیب شناسی عبارت است از (( مطالعه و شناخت ریشه بی نظمی ها در ارگانیسم )).  در پزشکی به فرآیند و علت یابی بیماری ها ، آسیب شناسی گویند . در مشابهت کالبد انسانی با کالبد جامعه ( نظریه اندام وارگی ) می توان آسیب شناسی  اجتماعی را (( مطالعه و ریشه یابی بی نظمی های اجتماعی )) تعریف کرد .

تاریخچه آسیبهای اجتماعی :

انسانها در فراز و نشیب تاریخ همیشه از دردها و آسیبهای اجتماعی بسیاری رنج برده اند و همواره در جستجوی یافتن علل و انگیزه های آنها بوده اند تا راهها و شیوه هایی را برای رهایی از آنها بیایند . از مجموعه این آگاهیها و تجربه ها و آموخته ها توانسته اند زمینه های مطالعاتی و رشته های مختلفی را برای تعیین بی هنجاری ها و نابسامانیهای زندگی اجتماعی پی ریزی کنند . حاصل این کار پیدایش دانش آسیب شناسی اجتماعی ( جامعه شناسی انحرافات ) است . آسیب شناسی اجتماعی مطالعه بی نظمی ها و آسیب های اجتماعی همراه با علل و انگیزه های پیدایی آنها و نیز شیوه های پیشگیری و درمان این پدیده هاست . زیرا خاستگاه اصلی تبهکاری را باید در کل حیات اجتماعی جستجو کرد . نابسامانی های اجتماعی ، اقتصادی از قبیل : فقر ، تورم ، گرانی ، بیکاری ، فقدان امنیت اجتماعی همچون خودکشی ، سرقت ، اعتیاد و طلاق و ... فراهم می آورد . از این رو مفهوم آسیب شناسی گستره وسیعی پیدا می کند و از ابعاد ارزشی فروانی برخوردار می گردد .

انواع آسیب های اجتماعی :

-وابستگی دارویی یا اعتیاد

اعتیاد به معنای تمایل به مصرف مستمر و متناوب یک ماده برای کسب لذت و یا رفع احساس ناراحتی اطلاق می شود که قطع این مواد باعث ناراحتی های روحی روانی یا اختلالات جسمانی می شود . در گرایش به اعتیاد عوامل مختلفی مطرح و شناسایی شده اند . این عوامل هر چه باشند سرچشمه بسیاری مشکلات فردی ، خانوادگی و اجتماعی می شود که اغلب این مشکلات با سایر آسیبها همراه می شود که موجب هدر رفتن نیروهای ثمر بخش جامعه می شود .

-انحرافات جنسی :

تشکیل یک بنیاد ، هم می تواند منشاء بروز عالیترین نمودارهای ذوقی و هنری باشد و هم منشاء غریزه جنسی و هم منشاء بسیاری جرائم . عوامل مختلف محیطی و خانوادگی و اجتماعی نیز می تواند سر منشاء انحرافات جنسی باشد . هر چند برخی از این نوع انحرافات مشکلاتی فردی هستند ، ولی اکثر آنها بر آن جهت انحرافات جنسی هستند که در ارتباط با فرد دیگر معنی پیدا می کنند و از سوی دیگر مبارزه با این دسته از آسیبها در برخی موارد نیازمند برنامه ریزی های دقیق و تحولاتی کلی جهت رفع آنها باید صورت گیرد یک دسته بیماریها نیز وجود دارند که موجب بروز مشکلات جدی می شوند که اغلب با سایر آسیبها در ارتباط نزدیک هستند مثل ایدز که با انحرافات جنسی ارتباط نزدیک دارد .

-سرقت و دزدی :

بطور کلی سرقت و دزدی هم از لحاظ عرفی و هم از لحاظ قانونی بعنوان یک آسیب جدی محسوب شده اند . مثل فقر و بیکاری و اعتیاد . اما باید توجه داشت مبانی شخصیت اهمیت ویژه در ارتکاب دزدی دارند . این افراد معمولاً از لحاظ تربیتی و قدرت تحلیل و تفکر درباره رشد اخلاقی در سطح خیلی پایین و ضعیف هستند و بطور کلی ثبات و استواری پیامدهای رفتار خورد را به قدر کافی ندارند .

-خودکشی :

خودکشی هر چند در وهله ی اول یک مشکل فردی بشمار می رود ولی از آنجایی که فرد در اجتماع زندگی می کند ، بعنوان یک معضل اجتماعی مورد بررسی قرار می گیرد . در میان بیماران روانی خصوصاً افرادی که دچار افسردگیهای شدید می شوند ، پدیده خودکشی مسئله قابل توجهی است .

به هر حال خودکشی پیوندهایی با متغییرهای اجتماعی دارد بطوریکه علاوه بر تأثیری که از شرایط اجتماعی می پذیرد راهکارهای مناسبی در بررسی مشکلات گروه های در معرض خطر را نیز تحت تأثیر قرار می دهد . ارائه این راهکارهای مناسب و آموزشهای فردی به خانواده های آنان در مواجه با تغییرات اساسی روشهایی سودمند خواهد بود . خودکشی در میان جوانان و نوجوانان رواج بیشتری نسبت به سایر گروههای سنی دارد و آنها در معرض خطر بیشتری هستند .

-مهاجرت :

مهاجرت علاوه بر مشکلات اجتماعی ، اقتصادی و سیاسی که دارد مستلزم تغییرات خاص است که اغلب مشکلات را برای فرد و جامعه ایجاد می کند . مثل مهاجرت روستائیان که به کلان اقتصادی ، سیاسی و اجتماعی مشکلاتی را ایجاد می کند .

که خالی شدن روستاها از سکنه ، کاهش کشاورزی ، افزایش مشاغل کاذب و ... را بدنبال دارد و در نتیجه موجب می شود تا فرد برای سازگاری یا تغییرات حاصل فشارهای زیادی را متحمل شود .

شوک فرهنگی یکی از عوارض حاصل از مهاجرت است که با شیوع مشکلات روحی و روانی بین مسخ واقعیت و مسخ شخصیت مشخص است .

-بی خانمانی :

منابع فزاینده ای وجود مسائل ویژه ای را در افراد بی خانمان تأئید می کنند . چنین کسانی ممکن است در خیابانها سرگردان باشند یا برخی به علت بزهکاریهای دیگر که معمولا" توأم با بی خانمانی آنهاست مثل دزدی ، اعتیاد در زندانها یا کانونهای اصلاح و تربیت بسر برند .

در بین افراد بی خانمان یک دسته شامل بیماران روانی شدید هستند که اغلب یا مدتهاست که از خانه خارج شده اند . دو دسته دیگر را کودکان خیابانی و دختران و زنانی که با بی خانمانی به انحرافات جنسی نیز مبتلا هستند تشکیل می دهند .

برخی از این افراد در محدوده جغرافیایی نسبتاً ثابتی می مانند در حالیکه عده ای از یک قسمت کشور به بحخشهای دیگر یا از یک منطقه شهر به مناطق دیگر مسافرت می کنند .

-فقر :

فقر در واقع مادر تمام آسیبهای اجتماعی است . فقر با بسیاری مسائل از جمله ضعف تندرستی و افزایش جرم و مصرف دارد و رابطه دارد .

هر چند خود فقر یک مشکل و آسیب ذاتی است اما این لزوماً به این معنا نیست که تمام افرادی که زیر خط فقر زندگی می کنند افرادی نابسامان و مشکل ساز برای اجتماع هستند . عدم تأمین نیازهای جسمی و روانی اغلب زمینه برای بروز و ظهور مشکلات اجتماعی و اقتصادی دیگری می باشند .

-بیکاری :

بیکاری معضل اجتماعی دیگری است که هم آسیبهای جدی و هم آسیبهای قابل ملاحظه اجتماعی را در پی دارد . بیکاری به ویژه در نسل پر انرژی و جوان که انرژی و نیروهای آنها راکد و بی مصرف باقی می ماند نمود بیشتری پیدا می کند و زمینه را برای انحرافات اجتماعی فراهم می سازد . عدم تحمل بیکاری ، فقدان قدرت و عدم تأمین نیازها به دلیل نداشتن درآمد زمینه هایی برای کاشت بذر جرم و انحرافات می باشند .

-طلاق :

طلاق به معنی پایان قانونی ازدواج و جدا شدن همسران از یکدیگر است . طلاق معمولاً وقتی اتفاق می افتد که استحکام رابطه زناشویی از بین می رود و در میان زن و شوهر ناسازگاری و تنش وجود دارد .

آثار طلاق :

نبود ناگهانی همسر ممکن است احساس اضطراب یا هراس ایجاد کند ؛ هر چند برخی نیز ممکن است پس از طلاق احساس خوشحالی داشته باشند . معمولاً زنان از طلاق بیشتر از مردان از نظر اقتصادی زیان می بینند ، اما فرایندهای سازگاری روانی و اجتماعی برای مردان و زنان تفاوت چندانی ندارد . بعضی از مردان و زنان ممکن است پس از طلاق به ازدواج تن دردهند .

طلاق نیز روی کودکان تأثیر مخرب گذاشته . کودکانی که والدینشان از ازدواج خود راضی نیستند اما با هم زندگی می کنند . ممکن است تحت تأثیر تنش ناشی از روابط آنها به اضطراب یا افسردگی مبتلا شوند . کودکان پس از جدایی پدر و مادرشان نیز به اضطراب عاطفی دچار می شوند . کودکان بزرگتر بهتر می توانند انگیزه های پدر و مادرشان را برای طلاق درک کنند . این کودکان ممکن است به خاطر اثرات طلاق بر آینده خود نگران باشند یا اینکه احساس تنهایی داشته باشند .

-کودکان خیابانی :

پدیده کودکان خیابانی یکی از مشکلات آسیب زایی اجتماعی است که از دیرباز در سراسر جهان وجود داشته و در سالهای اخیر به دلایل گوناگون در کشور ، نیز افزایش یافته است .

کودکان خیابانی را می توان به چهار گروه تقسیم کرد :

-کودکان بی خانمان که خانواده و خانه ندارند و در خیابان زندگی می کنند .

-کودکانی که دارای خانه و خانواده هستند و به دلایلی مختلف از خانواده خود جدا شده اند و تنها به صورت گروههای کوچک و گاه زیر پوشش باندهای مربوط زندگی می کنند .

-کودکانی که قبلاً بی خانمان بوده اند اما در حال حاضر در سرپناه ها و مراکز حمایتی نگهداری می شوند .

-کودکانی که دارای خانواده هستند و با خانواده خود زندگی می کنند اما به دلایل مختلفی و عمدتاً فقر اکثر اوقات خود را در خیابانها به کارهای مختلف ( واکس زنی ، فروش گل و ... ) می پردازند .

چه عواملی در ایجاد پدیده کودکان خیابانی مؤثر است ؟

اصولاً در ایجاد مشکلات اجتماعی به علت پیچیدگی آنها یک عامل مؤثر نیست بلکه مجموعه ای از عوامل به درجات گوناگون تأثیر گذار است . بطورکلی چهار عامل در ایجاد مسائل اجتماعی مؤثر است .

عوامل اقتصادی مانند فقر و بی عدالتی بیکاری فاصله طبقاتی زیاد در جامعه توزیع ناعادلانه ثروت و ... عوامل فرهنگی و اجتماعی از جمله ترکیب ساختار و ازدیاد جمعیت مهاجرت جنگ تغییر ارزش های اجتماعی و فرهنگی بین نسل ها و تضادهای اجتماعی و نارسایی و کمبود قوانین حمایتی از کودکان وجود نگرش ها و باورهای نادرست و تبعیض آمیز از جمله نگرش به کودک به عنوان منبع درآمد خشونت با کودکان نبود سامانهای حمایت از کودکان و ...

عامل خانوادگی مانند خانواده های پر جمعیت گسسته و پر تنش سابقه بزهکاری و اعتیاد در خانواده ناآگاهی والدین از نیازهای مناسب آنها و ...

عوامل فردی یا زیستی روانی مانند ویژگی های شخصیتی کودکان روانی و توانمندی کودکان در برخورد با مشکلات زندگی بحران بلوغ و تأثیرات آن و ...

این گروه از عوامل خود تحت تأثیر عوامل اقتصادی فرهنگی ، اجتماعی و خانوادگی قرار دارند .

اکثریت کودکان خیابانی برای کسب درآمد و کمک به خیابان می آیند . تأثیر فقر در پیدایش این پدیده نکته مهمی است که در انتخاب راهکارهای مناسب برای کاهش این پدیده باید مورد توجه قرار گیرد .

چه اقداماتی در ارتباط با کودکان خیابانی در کشور ما انجام شده است ؟

این اقدامات را که از جمله چالش های موجود در این زمینه است می توان در دو سطح مورد بررسی قرار داد :

الف ) اقدامات انجام شده توسط سازمانهای دولتی : این اقدامات توسط سازمان بهزیستی با همکاری شهرداری وزارت کشور و سازمان مدیریت به شرح زیر انجام شده است .

*تشکیل ستاد سازماندهی کودکان خیابانی

*جمع آوری کودکان خیابانی

*تأسیس مراکزی برای نگهداری کودکان خیابانی

ب ) اقدامات انجام شده توسط سازمانهای غیر دولتی :

*ایجاد مراکز باز برای آموزش کودکان خیابانی و ارتباط با خانواده های آنان

*انجام پژوهش هایی در ارتباط با کودکان خیابانی

*ارتباط  و همکاری با سازمانهای دولتی و یونیسف

ساماندهی کودکان کار و خیابان به شکل های ذیل است :

*ارتباط با خانواده های این کودکان انجام حمایت های مالی قانونی ، آموزشی ، درمانی ، مشاوره ای و مددکاری از طریق ارائه خدمات لازم .

*ایجاد مراکز حمایتی مناسب به صورت باز و آزاد هدفمند و با برنامه جامعه آموزشی به منظور حمایت و ارائه خدمات لازم و داوطلبانه به کودکان.

*استفاده از مددکاران اجتماعی در همه مراحل ساماندهی برای جذب داوطلبانه به مراکز حمایتی به جای استفاده از نیروهای انتظامی برای جلب آنان .

*ایجاد سرپناه در محل کار و زندگی کودکان کار و خیابان برای مراجعه داوطلبانه کودکانی که با خانواده خود زندگی نمی کنند و نیاز به خدمات گوناگون دارند .

-تکدی گری :

نادار و بی نوا کسی است که وجه معاش خود را به طور رایگان از دیگران طلب می کند .

تکدی ، عبارت است از درخواست به منظور رفع نیازهای مادی در ملا عام با زیر پا گذاشتن شئون انسانی و اجتماعی .

علل عمده تکدی و تکدی گری :

1-    فقر 2- بیکاری 3- مهاجرت از روستاها و شهرهای کوچک  4- پایین بودن درآمد 5- نداشتن بیماری بیماری و تهیه هزینه های درمانی خود 6- فرار از منزل 7- مشکلات جسمی و روحی روانی 8- اعتیاد و تهیه هزینه مواد مخدر مصرفی 9- طلاق والدین با زن و مرد  10- کهولت سن و از کار افتادگی و تهیه هزینه های زندگی 11- پنهان سازی کارهای خلاف ( خرید و فروش مواد مخدر و ... )

مهمترین عامل گسترش تکدی گری فقر اجتماعی است ، ما در جامعه یا که شاهد فقر باشیم حتماً نتایج سوء آن را هم در جامعه می بینیم و تکدی گری از نتایج بارز فقر در جامعه است .

عوارض تکدی گری :

گدا که بدون ارائه هیچ کار و خدمتی برای دیگران از آنها چشم داشت کمک و توقع پرداخت پول را دارد آثار و عوارض مختلفی در جامعه دارد ، طبیعت وجود گدا علاوه بر زشت کردن چهره شهر و به جا گذاشتن تأثیرات روحی روانی بر افراد می تواند عامل مهمی در تن پروری ، کاهلی و گرایش به بی علاقگی به کار و تلاش باشد .

وقتی که یک متکدی بتواند بدون زحمت و دردسر صدها تومان به جیب بزند و وقتی در پس پرده باندهایی باشد که افراد را به گدایی وادارند مشخص است که این حرکت چه ضربه ای به اقتصاد جامعه وارد خواهد ساخت . خلاصه آنکه اکثر افراد متکدی نه به خاطر برطرف کردن نیازهای زندگی فردی بلکه به خاطر حاکمیت روح حرص و طمع دست به این عمل زشت می زنند .

گدایی سبب کسالت و تنبلی و عامل از بین رفتن روحیه اعتماد به نفس می شود . تکدی نیروها و استعدادهای انسانی را که می تواند در مسیر و راههای مشروع و معقول قرار گیرند به انجماد می کشاند .

یکی از عوارض تکدی گری بهره وری نیروی کار است . ادامه این روند ، بخش عمده ای از کارآمدترین نیروی فعال در جوامع روستایی و شهری را با خطر انتقال مواجه کرده است .

حضور این افراد در اجتماع آسیبهای فراوانی متوجه جامعه می سازد چرا که حضور اینها به صورت یک آموزش غیر مستقیم که اغلب شخصیت خام و ناپخته دارند می تواند عده ای دیگر را به گدایی سوق می دهد.


 

 

* تعریف تحکیم بنیان خانواده:

خانواده یک واحد حقوقی است که لااقل از یک زن و یک مرد که بین آن ها رابطه ی زوجیت به وجود آمده ناشی می شود. ولی وجود زن و مرد اگرچه در ابتدا شرط حدوث آن است، ولی شرط بقای آن نیست. مانند خانواده ای که از یک مادر و یک فرزند تشکیل می شود (و پدر خانواده در قید حیات نیست.) به هر صورت وجود لااقل دو نفر، شرط تحقق یک خانواده است.
اسلام  خانواده را گروهی متشکل از افراد، دارای شخصیت مدنی، حقوقی و معنوی معرفی می کند که هسته اولیه آن را ازدواج مشروع زن و مردی تشکیل می دهد و نکاح عقدی است که براساس آن رابطه زوجیت بین زن و مرد برقرار شده و در پس آن طرفین دارای وظایف و حقوق جدید می شوند. ارتباط خویشاوندی در سایه نکاح پدید می آید ؛ اعضای آن دارای روابط قانونی، اخلاقی و عاطفی می گردند.

اساس تشکیل خانواده این است که زن و مردی می کوشند اراده خود را بر تأسیس آن و قبول تکالیفی که شرع برای آنها معین کرده است محقق گردانند. بر این اساس خانواده یک تأسیس حقوق ی به حساب خواهد آمد که اعضای آن با رشته خونی با هم پیوند پیدا می کنند.

تحکیم بنیان خانواده شامل هر عاملی که باعث حفظ و تدوام موجودیت خانواده در کنار یکدیگر میشود تحکیم بنیان خانواده است .

payamad talagh8 87 76 665 52 221354

googlemap

 
 
آدرس: کرمان - فهرج - خیابان عمار - کوچه شهید شهمرادزاده
خیریه موسی بن جعفر علیه السلام
تلفن تماس: 03444280434

 

 

ایمیل: fahrajkhairieh@gmail.com